partner in ondernemen

Aan de slag als zzp'er in Duitsland

Euregio heeft twee kleine brochures samengesteld waarin regels staan waar u mee te maken krijgt wanneer u als zzp’er aan de slag gaat in Duitsland. Er zijn grote verschillen in regelgeving wanneer u slechts af en toe een klus doet in Duitsland of het grootste deel van uw omzet uit Duitsland haalt.

NEDERLANDSE STELSEL: zzp’er die af en toe een klus doet in Duitsland

Onder welk systeem valt u?
Hoe lang gaat mijn opdracht duren? En waar ben ik gevestigd? Deze vragen moet u beantwoorden om te bepalen of u valt onder het Nederlandse of Duitse systeem van sociale zekerheid.
U bent ‘Nederlandse’ ondernemer als u:
> In Nederland bent gevestigd
> 25% of meer van uw tijd in Nederland werkt

Voldoet u aan deze twee eisen, dan betaalt u belasting en sociale premies in Nederland. Mochten opdrachtgevers vragen hebben over onder welk regime u valt, vraag dan bij de Sociale Verzekeringsbank het zogenaamde A1-formulier aan. Met dit formulier verklaart u dat u in Nederland sociale premies afdraagt. Hiermee blijft het recht op AOW en zorgverzekering behouden.

Valt u toch onder het Duitse systeem? Scroll dan naar beneden, naar het deel over het Duitse stelsel.

Belasting betalen
Valt u onder het Nederlandse regime, dan doet u in Nederland aangifte voor de belasting.

BTW berekenen
Voor het berekenen van BTW gelden de Europese regels. Deze gelden dus ook als u goederen of diensten levert aan Duitse bedrijven of particulieren. Via deze link op de website van de Belastingdienst vindt u uitgebreide informatie over de regels die voor u van toepassing zijn.

Speciale regels voor de bouw
Vakmensen uit de bouw die zonder personeel werken, kunnen niet zonder meer klussen aannemen in Duitsland. Duitsland hanteert strenge eisen om zwartwerk in de bouw tegen te gaan. Toch is het geen onmogelijke opgave om aan de benodigde papieren te komen.

Meisterbrief
In de zogenaamde Meisterbrief staat dat u uw vak beheerst. Zo’n brief heeft u voor 41 beroepen nodig. Welke beroepen dat zijn, staat in de lijst Handwerksordnung A. De typische bouwberoepen als stratenmaker, metselaar en dakdekker komen hierop voor.

U komt aan zo’n Meisterbrief als u de zogenaamde EU-verklaring omtrent vakbekwaamheid heeft. Deze kunt u aanvragen bij de Nederlandse Kamer van Koophandel. De verklaring kunt u vervolgens bij de Handwerkskammer inwisselen voor de Meisterbrief die recht geeft op de Handwerkskarte. Alleen met deze verklaring kunt u aan de slag in Duitsland in de 41 Meister-plichtige beroepen. Lees hier de eisen die gelden wanneer u de EU-verklaring omtrent vakbekwaamheid wilt aanvragen.

Geen Meister, wel melden
Voor andere ambachtelijke beroepen zoals fotograaf of schoenmaker is een registratie verplicht bij de Handwerkskammer. Deze beroepen komen voor op de lijst Handwerksordnung B.

Aparte belastingregels voor bouwbedrijven
Iedereen die in Duitsland bouwwerkzaamheden verricht, moet zijn opdrachtgever vragen een voorschot van 15% van de totale bouwsom alvast te storten op de rekening van de Duitse belastingdienst. Dit heeft de Bauabzugsteuer. Als ze in Nederland al belasting betalen, dan hoeven Nederlandse bouwbedrijven dit niet te doen. Ze moeten dan wel een vrijstellingsverklaring aanvragen bij het Duitse Finanzamt (Belastingdienst) in Kleve.

Werkplaats geldt als vestigingsplaats
Wanneer u als bouwbedrijf een klus heeft in Duitsland, dan geldt de bouwplaats als vestigingsplaats. Dus ook al heeft u uw kantoor of werkplaats in Nederland, maar u werkt aan een grotere klus in Duitsland, dan bestaat de kans dat u dan toch onder het Duitse belastingregime komt te vallen.

DUITSE STELSEL: zzp’er die het grootste deel van de omzet uit Duitsland haalt

Onder welk systeem valt u?
Hoe lang gaat mijn opdracht duren? En waar ben ik gevestigd? Deze vragen moet u beantwoorden om te bepalen of u valt onder het Nederlandse of Duitse systeem van sociale zekerheid.
U bent ‘Nederlandse’ ondernemer als u:
> In Nederland bent gevestigd
> 25% of meer van uw tijd in Nederland werkt

Voldoet u niet aan deze twee eisen, dan valt u onder het Duitse regime van sociale zekerheid en belasting. Dat betekent dat u de financiën anders moet gaan regelen dan u gewend was te doen. Dat kan in sommige gevallen voordelig uitpakken voor de portemonnee, bijvoorbeeld als u kinderen heeft. Het Duitse Kindergeld is bijvoorbeeld drie keer zo hoog als de kinderbijslag.
Op andere gebieden kunt u er juist op achteruit gaan. Duitsland kent bijvoorbeeld geen hypotheekrente-aftrek.

Een ander punt waarop het Duitse systeem afwijkt van het Nederlandse, is dat u als ondernemer niet verplicht sociaal verzekerd bent. Sociale verzekeringen in Duitsland gelden namelijk alleen voor werknemers. Nederlandse ondernemers zijn altijd, via de belastingafdracht, verzekerd voor AOW en AWBZ. En er is de verplichte basisverzekering tegen ziektekosten. Daar moet u, als ‘Duitse’ ondernemer dan zelf voorzieningen voor treffen.

Valt u toch onder het Nederlandse systeem? Scroll dan naar boven, naar het deel over het Nederlandse stelsel.

Toch verplicht verzekerd
De vuistregel is dus dat ondernemers in Duitsland niet verplicht verzekerd zijn voor hun oude dag, AWBZ of ziektekosten. Maar er is een groot aantal uitzonderingen voor met name dienstverleners. Zij zijn via beroepsverenigingen toch sociaal verzekerd. Wie valt onder een van deze beroepen, moet dan toch premies afdragen: zelfstandig docent, verzorger, vroedvrouw, zeeloods, huisnijverheid, kustschipper of -visser, kunstenaar, schrijver, landbouwer, zelfstandig ingehuurde.
De percentages die u moet betalen en de voorwaarden kunnen sterk verschillen per groep.

AOW
Wie in Duitsland niet verplicht verzekerd is, heeft straks ook geen uitkering in Duitsland. Het is daarom verstandig om zelf iets te regelen voor de oudedagsvoorziening. Als u een paar jaar lang in Duitsland werkt, kan het tekort flink oplopen. Vraag een in het Duitse en Nederlandse systeem gespecialiseerde pensioenadviseur om advies.

Ziektekostenverzekering
Wie in Duitsland werkt, is niet verplicht verzekerd voor ziektekosten en voorzieningen uit de AWBZ. Er zijn twee manieren waarop u dit wel kunt regelen.
> U sluit een vrijwillige, wettelijke ziektekostenverzekering in Duitsland af en betaalt dan de werkgevers- en werknemerspremies. Naast deze verzekering moet u ook de Plegeversicherung afsluiten.
> U sluit een particuliere ziektekostenverzekering af in Duitsland. Dan moet u ervoor zorgen dat u in Nederland én Duitsland voldoende dekking heeft. U ontvangt dan dus geen vergoedingen uit de Nederlandse zorgverzekering en AWBZ.
Wat de beste optie is voor u, hangt af van de situatie. Vraag een verzekeringsadviseur die gespecialiseerd is in Nederlands-Duitse verzekeringskwesties.

Belasting betalen in Duitsland
Het Duitse belastingstelsel werkt niet zoals in Nederland met verschillende boxen. U betaalt één tarief inkomstenbelasting over verschillende inkomstenbronnen: bedrijfsactiviteiten, verhuur en verpachting, inkomsten uit beroep, inkomsten uit kapitaal, overig inkomen.
Het stelsel is progressief en begint bij 15% en eindigt bij 42%, maar kent wel een belastingvrije voet. De Duitse belastingen zijn hoger, maar ondernemers hebben meer aftrekposten dan in Nederland. Wat in uw situatie het meest gunstig is, kunt u het beste vragen aan een gespecialiseerde belastingadviseur.

Omzetbelasting
Als u onder het Duitse regime valt, geldt ook in Duitsland omzetbelasting. Het hoge tarief is 19%, het lag 7%. Wat daar wel en niet onder valt, vindt u op deze website.

Speciale regels voor de bouw
Vakmensen uit de bouw die zonder personeel werken, kunnen niet zonder meer klussen aannemen in Duitsland. Duitsland hanteert strenge eisen om zwartwerk in de bouw tegen te gaan. Toch is het geen onmogelijke opgave om aan de benodigde papieren te komen.

Meisterbrief
In de zogenaamde Meisterbrief staat dat u uw vak beheerst. Zo’n brief heeft u voor 41 beroepen nodig. Welke beroepen dat zijn, staat in de lijst Handwerksordnung A. De typische bouwberoepen als stratenmaker, metselaar en dakdekker komen hierop voor.

U komt aan zo’n Meisterbrief als u de zogenaamde EU-verklaring omtrent vakbekwaamheid heeft. Deze kunt u aanvragen bij de Nederlandse Kamer van Koophandel. De verklaring kunt u vervolgens bij de Handwerkskammer inwisselen voor de Meisterbrief die recht geeft op de Handwerkskarte. Alleen met deze verklaring kunt u aan de slag in Duitsland in de 41 Meister-plichtige beroepen. Lees hier de eisen die gelden wanneer u de EU-verklaring omtrent vakbekwaamheid wilt aanvragen.

Geen Meister, wel melden
Voor andere ambachtelijke beroepen zoals fotograaf of schoenmaker is een registratie verplicht bij de Handwerkskammer. Deze beroepen komen voor op de lijst Handwerksordnung B.

Aparte belastingregels voor bouwbedrijven
Iedereen die in Duitsland bouwwerkzaamheden verricht, moet zijn opdrachtgever vragen een voorschot van 15% van de totale bouwsom alvast te storten op de rekening van de Duitse belastingdienst. Dit heeft de Bauabzugsteuer. Als ze in Nederland al belasting betalen, dan hoeven Nederlandse bouwbedrijven dit niet te doen. Ze moeten dan wel een vrijstellingsverklaring aanvragen bij het Duitse Finanzamt (Belastingdienst) in Kleve.

Werkplaats geldt als vestigingsplaats
Wanneer u als bouwbedrijf een klus heeft in Duitsland, dan geldt de bouwplaats als vestigingsplaats. Dus ook al heeft u uw kantoor of werkplaats in Nederland, maar u werkt aan een grotere klus in Duitsland, dan bestaat de kans dat u dan toch onder het Duitse belastingregime komt te vallen.

Meer informatie over belasting, zorg, pensioen en uitkering in Duitsland vindt u op de website van Grensinfopunt.